Lazer ile Varis Tedavisi

Varis, toplardamarların genişlemesi, uzaması ve kıvrımlı bir hal almasıyla karakterize edilen, hem kozmetik kaygılara hem de ciddi fiziksel rahatsızlıklara yol açabilen kronik bir damar hastalığıdır. Geçmiş yıllarda varis denildiğinde akla ilk gelen yöntemler ağrılı cerrahi işlemler, uzun iyileşme süreçleri ve bacakta kalan izler olurdu. Ancak teknolojinin ilerlemesiyle birlikte, lazer ile varis tedavisi modern tıbbın en etkili çözümlerinden biri haline gelmiştir.

Varis Nedir ve Neden Oluşur?

Tedavi yöntemine geçmeden önce sorunun kaynağını anlamak gerekir. Varis, bacaklardaki toplardamarların kanı kalbe geri taşıma fonksiyonunun bozulması sonucu oluşur. Normal şartlarda bu damarların içinde kanın geri kaçmasını engelleyen kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıklar hasar gördüğünde kan yerçekiminin etkisiyle aşağıda göllenir ve damar yapısını bozar.

İşte tam bu noktada, hasarlı damarın kapatılarak devre dışı bırakılması gerekir. Geleneksel yöntemlerde bu damar fiziksel olarak vücuttan çıkarılırken (stripping), lazer ile varis tedavisi yönteminde damar olduğu yerde ısıyla kapatılır. Bu, vücut bütünlüğünü koruyan çok daha nazik bir yaklaşımdır.

Lazer ile Varis Tedavisi Nedir?

Temel olarak lazer ile varis tedavisi, yüksek enerjili lazer ışığının damar içine veya cilt yüzeyine uygulanarak, hasarlı damarın ısıyla büzüştürülmesi ve yok edilmesi prensibine dayanır. Bu yöntem, cerrahi kesi gerektirmemesi ve hastanede yatışa ihtiyaç duyulmaması nedeniyle “minimal invaziv” olarak adlandırılır.

Tıbbi literatürde genellikle EVLA (Endovenöz Lazer Ablasyonu) olarak bilinen bu yöntem, özellikle büyük safen ven yetmezliklerinde altın standart olarak kabul edilir. Lazer ile varis tedavisi, sadece estetik bir düzelme sağlamakla kalmaz, aynı zamanda varisin neden olduğu ağrı, kramp, şişlik ve huzursuz bacak sendromu gibi şikayetleri de ortadan kaldırır.

Tedavinin İki Farklı Yüzü

Lazer ile varis tedavisi denildiğinde aslında iki farklı uygulama akla gelmelidir:

1. Damar İçi (Endovenöz) Lazer Tedavisi: Büyük varisler ve damar yetmezliği (kaçak) için uygulanır. Lazer fiberi damarın içine sokulur.
2. Cilt Üzerinden (Transdermal) Lazer Tedavisi: Genellikle kılcal damar çatlamaları ve örümcek ağı (spider veins) görünümlü ince varisler için kullanılır.

Her iki yöntem de lazer ile varis tedavisi başlığı altında toplansa da, uygulama teknikleri ve hedefledikleri damar çapları birbirinden farklıdır.

Adım Adım: Lazer ile Varis Tedavisi Nasıl Uygulanır?

Hastaların en çok merak ettiği konulardan biri işlem sırasında neler yaşayacaklarıdır. Lazer ile varis tedavisi süreci genellikle şu adımları izler:

1. Hazırlık ve Haritalama

İşlem öncesinde detaylı bir Doppler Ultrasonografi çekilir. Bu, cerrahın “gözü” gibidir. Hangi damarda kaçak olduğu, damarın çapı ve izlediği yol haritalanır. Lazer ile varis tedavisi başarısı, doğru haritalamaya bağlıdır.

2. Anestezi ve Giriş

İşlem genellikle lokal anestezi (tümesan anestezi) altında yapılır. Hasta uyanıktır ancak ağrı hissetmez. Ultrason rehberliğinde, genellikle diz seviyesinden veya bilekten ince bir iğne ile hastalıklı damara girilir. Bu aşama, lazer ile varis tedavisi sürecinin en kritik başlangıcıdır.

3. Lazer Fiberinin Yerleştirilmesi

İğne deliğinden damar içine çok ince bir lazer fiberi (teli) gönderilir. Bu fiber, kaçağın başladığı kasık bölgesine kadar ilerletilir. Fiberin ucu doğru noktaya geldiğinde işlem başlar.

4. Damarın Kapatılması (Ablasyon)

Lazer cihazı çalıştırılır ve fiber yavaş yavaş geri çekilir. Bu sırada fiberin ucundan yayılan lazer enerjisi damar duvarını ısıtır. Isınan damar duvarı büzüşür, yapışır ve kapanır. Böylece lazer ile varis tedavisi ile hastalıklı damar devre dışı bırakılmış olur. Vücut, kapatılan bu damarı zamanla emerek yok eder ve kan akışını sağlıklı damarlara yönlendirir.

5. İşlem Sonrası

Tüm işlem damar başına yaklaşık 30-45 dakika sürer. Giriş noktasına küçük bir bant yapıştırılır, dikiş atılmaz. Hastaya varis çorabı giydirilir ve lazer ile varis tedavisi tamamlanmış olur.

Neden Lazer? Klasik Cerrahiye Göre Avantajları

Eski yöntem olan “Stripping” ameliyatlarında kasıkta ve bilekte kesiler yapılır, damar bir tel yardımıyla koparılarak dışarı çekilirdi. Bu yöntem ağrılıydı ve iyileşme haftalar sürerdi. Oysa lazer ile varis tedavisi hastaya şu konforları sunar:

• Kesisiz ve Dikişsiz: Neşter kullanılmaz, dolayısıyla iz kalmaz.
• Lokal Anestezi: Genel anestezi veya belden uyuşturmaya (spinal anestezi) gerek kalmaz.
• Hızlı İyileşme: Hasta işlemden hemen sonra yürüyerek evine dönebilir. Lazer ile varis tedavisi “öğle arası operasyonu” olarak bile nitelendirilebilir.
• Daha Az Ağrı ve Morluk: Klasik cerrahiye göre işlem sonrası konfor çok daha yüksektir.
• Yüksek Başarı Oranı: Yapılan klinik çalışmalar, lazer ile varis tedavisi başarısının %95-98 bandında olduğunu göstermektedir.
• Enfeksiyon Riski Düşüktür: Doku hasarı minimum olduğu için komplikasyon riski çok azdır.

Kimler Lazer ile Varis Tedavisi İçin Uygundur?

Hemen hemen her varis hastası bu tedavi için aday olabilir. Ancak ideal adaylar genellikle şunlardır:

• Doppler ultrason ile “venöz yetmezlik” (damar kaçağı) teşhisi konmuş kişiler.
• Damar çapı lazer fiberinin girebileceği genişlikte olanlar (genellikle düz hatlı damarlar).
• Varis kaynaklı bacak ağrısı, ağırlık hissi, gece krampları yaşayanlar.
• Bacaklarında varis ülseri (yarası) açılmış veya açılmak üzere olan hastalar. (Bu hastalarda lazer ile varis tedavisiyaranın iyileşmesini hızlandırır).

Hamileler ve çok ileri derecede damar kıvrımlaşması olan (tortüyöz) hastalar için doktor ek değerlendirmeler yapabilir. Ancak genel popülasyonun büyük çoğunluğu için lazer ile varis tedavisi en uygun seçenektir.

Kılcal Varislerde Lazer Tedavisi

Yukarıda bahsettiğimiz damar içi (EVLA) yöntemi büyük varisler içindi. Peki ya cilt yüzeyindeki kırmızı-mor kılcallar? Burada devreye transdermal (cilt üstü) lazer ile varis tedavisi girer.

Bu yöntemde Nd:YAG lazer veya benzeri teknolojiler kullanılır. Lazer ışığı cilt üzerinden direkt olarak kılcal damara atış yapar. Damarın içindeki hemoglobin (kan hücresi) lazer ışığını emer, ısınır ve damarı tahrip eder. Bu işlem sırasında hafif bir lastik çarpması hissi duyulabilir. Kılcal damarlar için uygulanan lazer ile varis tedavisi, genellikle köpük tedavisi (skleroterapi) ile kombine edildiğinde mükemmel estetik sonuçlar verir.

Lazer ile Varis Tedavisi Sonrası İyileşme Süreci

Tedavinin başarısı kadar, tedavi sonrası süreç de hastalar için önemlidir. Lazer ile varis tedavisi sonrası süreç genellikle oldukça rahattır:

1. Hemen Yürüyüş: İşlem biter bitmez hastanın 15-20 dakika yürümesi istenir. Bu, kan dolaşımını düzenlemek ve derin ven trombozu riskini sıfıra indirmek içindir.
2. Varis Çorabı: Genellikle işlemden sonra 1 hafta ile 3 hafta arasında değişen sürelerle varis çorabı giyilmesi önerilir. Bu, kapatılan damarın iyice yapışmasını sağlar.
3. İşe Dönüş: Çoğu hasta lazer ile varis tedavisi olduktan bir gün sonra, hatta aynı gün işine dönebilir.
4. Banyo: Genellikle işlemden 24-48 saat sonra ılık duş alınmasına izin verilir.
5. Aktivite: Ağır sporlardan (ağırlık kaldırma gibi) 1-2 hafta uzak durulması önerilir ancak yürüyüş şiddetle tavsiye edilir.

Hastaların lazer ile varis tedavisi sonrası en sık hissettiği şey, bacaklarındaki o “kurşun gibi ağırlık” hissinin kaybolması ve hafiflemedir.

Olası Yan Etkiler ve Riskler

Her tıbbi müdahalede olduğu gibi, lazer ile varis tedavisi uygulamasının da bazı minör yan etkileri olabilir. Ancak bunlar genellikle geçicidir:

• Morluk (Ekimoz): Damar trasesi boyunca hafif morluklar olabilir, 1-2 hafta içinde geçer.
• Gerginlik Hissi: Kapatılan damar bir “kordon” gibi hissedilebilir. Bu, işlemin başarılı olduğunu gösterir ve zamanla vücut o dokuyu yumuşatır.
• Uyuşukluk: Nadiren lazer ısısı çevre sinirlere hafif temas ederse geçici his kaybı olabilir.

Ciddi komplikasyonlar (yanık, derin ven trombozu, enfeksiyon) deneyimli bir Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanı tarafından yapılan lazer ile varis tedavisi işlemlerinde son derece nadirdir.

Lazer Tedavisi Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Halk arasında lazer ile varis tedavisi hakkında dolaşan bazı yanlış bilgiler hastaların kafasını karıştırabilmektedir. Bunları netleştirmek gerekir:

• Yanlış: “O damarı kapatırsanız kan nasıl gidecek?”
• Doğru: Varisli damar zaten çalışmayan, kanı geri kaçıran “çürük” bir damardır. Vücuda faydadan çok zararı vardır. Lazer ile varis tedavisi sonrası kan, bacakta bulunan diğer sağlıklı derin damarlar üzerinden taşınır. Dolaşım bozulmaz, aksine düzelir.
• Yanlış: “Lazer tedavisi çok ağrılıdır.”
• Doğru: Lokal anestezi yapıldığı için işlem sırasında ağrı hissedilmez. İşlem sonrası ağrı ise basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilecek düzeydedir.
• Yanlış: “Lazerden sonra varis tekrarlar.”
• Doğru: Lazer ile varis tedavisi uygulanan damarın tekrar açılma ihtimali %1-2 civarındadır. Ancak hastanın genetik yatkınlığı varsa başka damarlarda yeni varisler oluşabilir. Bu tedavinin başarısızlığı değil, hastalığın kronik yapısıyla ilgilidir.

Tedavi Fiyatlarını Etkileyen Faktörler

Hastaların en çok sorduğu sorulardan biri de maliyettir. Lazer ile varis tedavisi fiyatları sabit değildir ve şu faktörlere göre değişir:

• Hastalığın yaygınlığı (tek bacak mı, çift bacak mı?).
• Kullanılacak lazer fiberinin kalitesi ve türü.
• Ek tedavilerin (köpük, ministrip) gerekip gerekmediği.
• İşlemin yapıldığı merkezin teknolojik donanımı.

Sağlık sigortaları ve SGK, belirli şartlar altında (estetik amaçlı değil, yetmezlik sonucu oluşan durumlarda) lazer ile varis tedavisi masraflarının bir kısmını veya tamamını karşılayabilmektedir. Bunun için detaylı bir muayene şarttır.

Konforlu ve Sağlıklı Bacaklar İçin Bir Adım

Varis, sadece bacaklarınızın görüntüsünü bozan bir sorun değil, ilerleyebilen bir dolaşım bozukluğudur. Ertelemek, sorunun büyümesine ve tedavinin zorlaşmasına neden olur. Günümüzde lazer ile varis tedavisi, sunduğu konfor, hız ve yüksek başarı oranları ile hastalar için büyük bir şanstır.

Artık hastanede yatmanıza, genel anestezi almanıza veya aylarca iyileşmeyi beklemenize gerek yok. Eğer bacaklarınızda ağrı, şişlik veya belirgin damarlar varsa, bir Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanına başvurarak lazer ile varis tedavisi hakkında bilgi almanız, yaşam kalitenizi artıracak en önemli adımlardan biri olacaktır. Sağlıklı adımlar atmanız dileğiyle.